ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

124

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

بوذ و ركهاء جشم فراخ بوذ و سرخ وز « 1 » جيزهاء خنك آسانى يابذ وز « 1 » جيزهاء كرم مضرت يابذ و نكرستن تيز بوذ و ديدار بشب و روز قوى بوذ ، و اكر ميل دارذ بسردى حال بر خلاف اين بود جنانك جشم ببسوذن سرد بوذ و نكرستن كران بوذ و سبيدى جشم يا سبيد بوذ يا برنك اسرب « 2 » و ديدار بشب و روز ضعيف بوذ « 3 » ، و اكر ميل دارذ بترّى جشم دايم جنان بوذ كويى بكريدى « 4 » و دايم آب روذ و بلكهاء جشم [ تر ] « 5 » بود و مژّها دراز بوذ « 6 » ، و اكر ميل دارذ به خشكى حال بر خلاف اين بوذ اعنى جشمها « 7 » خشك بوذ و مغاك رفته بوذ و بلكهاء جشم تنك بوذ و مژه كوتاه بوذ و جن مزاج « 8 » مفرد ياد دارى مركب بتوانى دانستن . و امّا سياهى طبقهء عنبى و سرخى « 9 » و كبوذى بكرمى نشان دهذ و كربه جشمى « 9 » و كبوذى بر سردى ، مكر شهر « 10 » يارى دهذ جن هند و صقلاب « 11 » و اين انكاه بوذ كحال شهر معتدل بوذ « 11 » ( f . 104 ) و سياهى حدقه از بسيارى رطوبات و طبقات جشم بوذ و بدانستن اين بسيار فايده نيست و لكن من « 12 » اندكى ياذ كنم . كويند سبب سياهى حدقه « 13 » هفت جيز بوذ « 13 » يا از نقصان روح باصره « 14 » بوذ « 3 » يا از غلظ وى يا از « 15 » تيركى لون « 16 » يا از خردى رطوبت جليدى يا از كمّى روشنى يا از بهر وضع اين رطوبت كى مغ افتاذه بوذ بسوى

--> ( 1 ) - ف : و از ( 2 ) - م : يا سرب‌رنك بود ( 3 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 4 ) - ب ه : مىكريد ( 5 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : ظ . . . و بشتها جشم سطبر ، صح . م : سبيدها سطبر . در اصل : ظ . و ( 6 ) - ف : افزوده . تام ( 7 ) - ف : جشمهاش ( 8 ) - ف : « مزاج » ندارد ( 9 - 9 ) - ف : وى سياهى بكرمى نشان دهد و سرخى . م : او بكرمى نشان دهد ( 10 ) - ب ه : و معدن . . . م : و معدن ( 11 - 11 ) - ف : ندارد ( 12 ) - ف : « من » ندارد ( 13 - 13 ) - ف : از بسيارى رطوبات و طبقات جشم بوذ ( 14 ) - ف : باصر . م : ناظره ( 15 ) - ف : « از » ندارد ( 16 ) - ف : افزوده . اوو